Diskuto pri nombrado de papilio
Junia hajko-kunsido 'Kira' finiĝis. Hajko-kunsido 'Kira' estas hajkista grupo, kiun prezidas mia amiko de studentaj tagoj. Mi respondecis decidi ĉi-monatan temon kaj mi proponis iom malfacilan temon "まくなぎ[makunagi]*1( 蝶[ĉo])"(=papilio) . Ĉiu membro sentis malfacilecon, kiel komenci la verkon. Sed ni povis sukcese fini la kunsidon. Ĉiu ĵetis*2 hajkojn po tri, do naŭ membroj prezentis 27 hajkojn en tute. Unu el ili diris;
わが花壇夏蝶二頭の乱舞かな
わが 花壇 夏 蝶 二 頭 の 乱舞 かな
ŭaga kadan nacu ĉo ni tou no ranbu kana
mia florbedo somero papilio du kapoj*3 dancegas ja
La sezono estas somero. En mia florbedo vigle dancadas du kapoj da papilioj.
Mi iom sentis strange pri la esprimo "mia florbedo" sed ĝi sentigis belan internan ideon al mi. Mi trovis en tiu hajko novan stilon de esprimo. Ŝajnas, ke tio devenas de nombrado kiel "du kapoj(頭) da papilioj".
Kiel kutime, mi aprezis la hajkon de subjektiva vidpunkto, laŭdinte ĉi tiun hajkon. Sed mi kritikis, "Oni normale nombras papilion per 'flugparo(羽)' aŭ 'unuo(匹)', ĉu?" Sed kelkaj ĉeestantoj instruis al mi, ke ĝusta maniero nombri papilion estas 'kapo(頭).' Mi iom facilanime opiniis nur laŭ mia kutimo kaj ne kontrolinte ĝin. Sed la reago estis ne atendita al mi.
Tuj poste, mi esploris en interreto. Certe estis skribite, ke 'oficiala' nombrado de papilio estas 'kapo(頭).' Tio estis ne komprenebla por mi. Kiel nombri aliajn insektojn? Ni nombras insektojn ĝenerale per 'unuopo(匹),' sed akademie ni nombras papilion, tineon kaj skarabon per 'kapo(頭).' Aliflanke, ni nombras efemeron, cikadon, formikon, kulon, blaton, grilon ktp per 'unuopo(匹).' Aliaj multaj insektoj ekzista, kiujn ni nombras teil.
Sed kio estas 'oficiala'? Mi demandadas al mi mem. Tiu diraĵo havas nuancon, ke oficiala estas ĝusta kaj aliaj ne estas ĝusta sed tolerebla. Mi ne povas aprobi tion. La vorto 'oficiala' estis akompanata de klarigo, ke oni diras tiel, kiam oni nombras ilin akademie aŭ en faka esprimo. Tio aludas al mi, ke nombrado diferencas por vivantaj papilioj, kiuj libere flugas en naturo, kaj por papilioj, kiujn insektaj fakuloj kolektis kiel specimenojn aŭ dissekcis. Hajkisto evidente verkas pri vivanta papilio. Se oni insistas 'oficiala,' tio tro emfazas ĝustecon de 'oficialeco'. Ĉu vi povus instrui al viaj gefiloj aŭ genepoj, "Nombru papiliojn per 'kapo(頭)'"? Ĉu tia scio ne ĉagrenus vin?
Ankaŭ mamulojn oni nombras aŭ 'kapo(頭)' aŭ 'unuopo(匹).' Mi aŭdis, se la bestoj, kiujn oni nombras, estas pli granda ol si, ekzemple elefanto, ĝirafo, leono, bovo, ĉevalo ktp., oni diras 'kapo(頭),' kaj se mala okazo, ekzemple vulpo, hundo, kato, muso ktp., oni diras 'unuopo(匹).' Japana lingvo estas komplika. Ĉiu nomo en universo havas propran nombran aldonaĵon. Mi supozas, ke alilandanoj konfuziĝos lernante japanan. Ŝajne ĉiu-foje nova produktaĵo naskiĝis, iu decidas metodon de nombrado anstataŭ dio. Kiel vi nombras tajfunojn? mamzono de virinoj?
Mi skribis ĉi tiun eseon pro amareco.
Rimarkoj de tradukinto;
Ĉi tie, 'makunagi' signifas papilion. Ĝenerale, tiu vorto montras malgrandajn insektojn kun flugiloj.
"Ĵeti kajkon" signifas publikigi hajkon. Kiam ni publikigas dokumenton, ni esprimas tion "ĵeti dokumenton".
*3 du kapoj da papilio, unuopo(匹), flugparo(羽)
Ni kutimas kalkuli nombron de aĵoj kun aldona vorto, kiu ne estas mezurunuo sed por esprimi specon de aĵo. Tiuj aldonaj vortoj estas baze simplaj sed fojfoje neatendita vorto estas uzata, kiel skribite supre. Ni japanoj mem konfuziĝas pri tiuj ne kutimaj specaj vortoj.