Kuiri fortan rizaĵon
Lastatempe, "omusubio (riza bulo)*1" viciĝas kovrate bele sur ŝranko de manĝaĵo en superbazaro. Prezentiĝas multaj omusbioj kiel 'ŝiomusbi(riza bulo kun salo)' de blanka rizo*2, 'nori-musbi(riza bulko kovrita de algo folio)' ktp. Inter ili ankaŭ 'okoŭa*3(forta rizaĵo)' sidas impone.
En mia fora pasinteco, mi eniris en nacia lernejo kiel unua klasano en Aprilo de la 20 a jaro de Ŝoŭa*4(1945). Tiutempe, la milito*5 ankoraŭ daŭris. Mi memoras pri mia infaneco, ke mi fojfoje iris kaj revenis de Tokio al Saitama aŭ al Ibaraki kvazaŭ vaganto. Tiam estis ankoraŭ malriĉa laŭ mia rememoro de infaneco. Tion mi jam ne povas certigi, ĉar miaj gepatroj kaj frato nun forpasis.
Kvankam tia tempo, ni festis per 'okoŭa' la feriajn tagojn kaj naskiĝtagojn de la familiano. Mi, kiel infano, rigardis la patrinon, kiu estis okupita en kuirejo. Mi povis helpi nur lavi ruĝan fazeolon kaj mia patrio faris ĉefan procezon, ke vaporigi rizon metante 'sejro*6-on (vaporujon)' sur 'hagama*7-o(poto kun rando por tenado)'. Mi postlonge uzis la vorton 'sejro-o.' Ĉi tiu estas vaporigilo, kiu estis kvadrata ligna kadro kun drado de bambuo ĉe fundo de ujo, tiel mi memoras. En tiu kuirilo, etendis tolon, metas 'moĉigome*8-on(glueca speco de rizo)' kun ruĝa fazeolo, kiujn la patrino lavinte preparis antaŭan vesperon, kaj metas ĝin sur hagama-on, en kiu akvo estas bolanta. Tio estas peniga laboro.
Nun mi rimarkas, ke antaŭe, dommastrino plenumis komplikan laborprocezon. Nun, mi nur puŝas butonon etikeditan 'okoŭa-o' unu fojon. Jen la tasko estos plenumita. Plue, lastatempe, superbazaro vendas ĝin por fari tiun taskon anstataŭ dommastrino. Mi nostalgie gustumas mian karan rememoron vekata de la vendaĵo 'okoŭa-o'.
Rimarkoj de tradukinto;
'Omusbi' aŭ 'Onigiri' estas bulo farita de rizo. Tio estas japana portebla manĝaĵo. Nuntempe oni povas gustumi diversajn specojn de omusbi-on.
Blanka rizo montras rizon, kiu estis senŝeligita kaj senigita la tavolo de glueca polvo de la rizo. La tempo de ĉi tiu eseo, oni ĝenerale manĝis rizon kun premita hordeo, kiu havis brunan strion kaj la rizaĵo aspektis iom griza. Kaj la gusto malboniĝis. Tial oni deziris 'blankan rizon'. Iam japana ĉefministro diris, "Malriĉulo manĝu rizon kun hordeo!" Kaj la popolo kolerigis kontraŭ la ĉefministro. Nuntempe, oni pensas, ke iom da hordeo plibonigas nutraĵon ol sola rizo.
'Okoŭa' signifas forta rizo. Ĝi estas pli elasta, glueca kaj dolĉa ol normala rizo. Oni uzas specon de rizo nomata 'uruĉi-rizo' por kutima manĝo kaj uzas alian specon nomata 'moĉi-gome' por kuiri okoŭa-on aŭ pisti moĉi-on.
*4 la 20 a jaro de Ŝoŭa *5 la milito
En japanio, ni kredas, ke la Dua Mondmilito finiĝis en la 15a de Aŭgusto, 1945, kiam Imperiestro deklaris tion. Sed en eksterlando, oni rigardas la finiĝo de la milito kontraŭ Japanio estas la 2a de Septembro, kiam Japanio subskribis la kapitulacan dokumenton. Ĉiuokaze en Aprilo la milito ankoraŭ daŭris.
'Sejro' estas japanstila vaporigilo kaj ofte uzata ankaŭ kiel manĝilo. Ĝi konsistas el kadro kaj fundo, kiu havas truoj aŭ fendoj. Kadro estas farita el ligna plato. Fundo estas farita el krado aŭ viciĝo de bambuo.
'Hagama' estas speco de kuirpoto, kiu havas randon ĉirkaŭ sin por teni sur ronda apertaĵo de forno.
En Japanio, ĉefe du specaj rizoj estas uzataj. Unu el ili estas 'uruĉi-mai(urĉi-rizo)', kiun oni kutime manĝas. Kaj la alia estas 'moĉi-gome(moĉi-rizo),' kiun oni uzas por pisti moĉi-on aŭ por kuiri 'okoŭa'-on aŭ 'seki-han(ruĝan rizon),' kiujn oni manĝas en feriaj tagoj aŭ ĉe gratula okazo.
'Moĉigome' estas pli elasta, dolĉa kaj glueca ol 'urĉi-mai'.